Voorwoord
Een mysterieschool is een universiteit voor de ziel, een school voor
de studie van de mysteries van de innerlijke aard van de mens en van
de ons omringende natuur. Als de leerling deze mysteries begrijpt, beseft
hij zijn eigen innige verwantschap met het goddelijke, en streeft ernaar
door zelfdiscipline en toewijding één te worden met zijn
innerlijke god.
Dit boek doet een poging om bepaalde fundamentele leringen onder de
aandacht te brengen die hopelijk een min of meer duidelijk beeld zullen
geven van wat een mysterieschool werkelijk is. Volledige en gedetailleerde
gegevens over de mysteriescholen – waar ze bestonden, waar ze
nu functioneren, wat de voornaamste kenmerken ervan zijn – zijn
nooit bekendgemaakt. Moderne geschiedschrijvers over de Griekse mysteriecentra
verbazen zich bijvoorbeeld erover hoe goed het aan de kandidaten opgelegde
voorschrift van geheimhouding werd nageleefd. Dit had geen betrekking
op de openbare kant, zoals de veertien-mijl-processie langs de Heilige
Weg van Athene naar Eleusis, waaraan mannen, vrouwen en kinderen deelnamen.
Maar ‘de riten van de grote mysteriën . . . de werkelijke
geheimen van de teletai [eigenlijke inwijding] en de epopteia
[visioen bij het bereiken van het hoogtepunt daarvan] zijn nooit openbaar
gemaakt.’*
*Mircea Eliade, A History of Religious Ideas
1:294.
De onderzoeker kan echter een ruime hoeveelheid informatie vinden die
in de literatuur van het verleden hier en daar ligt verspreid en voor
zichzelf een samenhangend beeld opbouwen van het grootse schouwspel
dat de mysteriescholen boden, een beeld dat alleen in werkelijke ervaring
zal worden omgezet naarmate hij innerlijk gereed wordt door levens van
toewijding en van het bestuderen en in praktijk brengen van de oude
wijsheid.
Wat de oprechte onderzoeker kan ontdekken is misschien te vergelijken
met wat we weten over het atoom. Wie heeft bijvoorbeeld ooit het werkelijke
atoom gezien? Welke microscoop is doorgedrongen in het geheim van zijn
bestaan? Toch weten we tegenwoordig meer over het atoom met zijn elektronen
dan eeuwenlang werd onthuld. Hoewel het onzichtbaar is zowel voor het
oog als voor een lens, hebben wetenschappers de lichtflits van zijn
baan waargenomen, zijn ‘pad van licht’; vol ijver en
met volharding hebben ze dit lichtpad onderzocht totdat ze, door gevolgtrekkingen
te maken en op grond van bewijsmateriaal, de structuur van het atoom,
zijn samenstellende delen, zijn bijna geestelijke oorsprong, hebben
onthuld.
Zo is het ook met de mysteriën: als we de bladzijden van de geschiedenis
bekijken en verder teruggaan in de nevelen van de niet beschreven tijd,
zien we niet de scholen zelf, maar door onderzoek en toewijding vangen
we misschien een glimp op van hun spoor, hun pad van licht. Door gevolgtrekkingen
te maken en op grond van geestelijke getuigenissen kunnen we het spoor
volgen van de stoet van lichtdragers zoals ze eeuw na eeuw zijn voorbijgetrokken
en de grote religies en filosofieën van de mensheid hebben ingeluid.
Een aantal van deze lichtende voorbeelden stralen met onmetelijke luister,
anderen minder sterk, terwijl weer anderen slechts een onbestendig schijnsel
van halfbegrepen waarheid vormen.
Een natuurkundige kan het fysieke atoom niet aanwijzen, maar hij weet
dat het bestaat als basis, als grondslag van alle materie; de onderzoeker
van de theosofie kan u geen mysterieschool laten zien, maar hij weet
dat ze bestaat als het hart of het atomaire centrum van het geestelijke
en intellectuele leven van onze planeet. Wie zou dan durven beweren
dat de mysteriën niet bestaan, dit machtige atoom van esoterie,
als we over de hele wereld verspreid lichtsporen van spirituele kracht
zien? Als ons fysieke lichaam zijn wortels heeft in onzichtbare vlammende
levens, waarom zou dan ons menselijke, geestelijke, intellectuele en
morele lichaam niet eveneens zijn oorsprong hebben in de geestelijke
en intellectuele vuurnevel van onze planeet?
Een ononderbroken historisch verhaal over het occulte netwerk van de
mensheid is in deze tijd voor ons niet beschikbaar, want die opgetekende
verslagen zijn de beloning voor de door gelofte gebonden discipel; maar
met de krachtige lens van de oude wijsheid kunnen we het lichtspoor
bestuderen dat iedere lichtdrager in de loop van de eeuwen heeft laten
opvlammen; kunnen we de sfeer van de oude tempels doen herleven; kunnen
we het doel van de scholen, hun manier van onderwijs onderscheiden;
en als laatste, maar niet minder belangrijk, kunnen we de strenge discipline
leren kennen die wordt opgelegd aan de kandidaten die inwijding proberen
te bereiken in de kennis over hun verborgen afkomst en hun nog meer
verborgen bestemming.
Wat de auteur te danken heeft aan de theosofie zoals H.P. Blavatsky
die heeft gebracht, is niet te meten. Men kan alleen hopen dat dit boek
degenen voor wie haar geschriften nieuw zijn, zal aanmoedigen om met
grote teugen te drinken bij de bron.
– G.F.K.
Pasadena, Californië
2 oktober 1999
Literatuur
en afkortingen
| |
Apuleius, The Isis-Book
(Metamorphoses Book XI), geredigeerd en vertaald door J.
Gwyn Griffiths, E.J. Brill, Leiden, 1975. |
| |
––––, Metamorphoses,
or The Golden Ass, geciteerd in Lewis Spence, The Mysteries
of Egypt. Zie ook Transformation of Lucius Otherwise Known
as The Golden Ass, vert. Robert Graves, Farrar, Straus &
Giroux, New York, 1951. |
| MB |
Barker, A. Trevor, samensteller, De
Mahatma Brieven aan A.P. Sinnett, vertaling van de 2de
editie, Theosophical University Press Agency, Den Haag, 1979. |
| BCW |
Blavatsky, H.P., Collected Writings,
samengesteld door Boris de Zirkoff, 15 delen, Theosophical Publishing
House, Wheaton, Madras [Chennai], Londen, 1950-1991. |
| Isis |
––––, Isis
Unveiled: A Master-Key to the Mysteries of Ancient and Modern Science
and Theology, 2 delen, J.W. Bouton, New York; Bernard Quaritch,
Londen, 1877; herdruk, Theosophical University Press, Pasadena,
1999; Isis Ontsluierd: Een sleutel op de mysteriën van
de oude en hedendaagsche wetenschap en godgeleerdheid, 2 delen,
facsimile editie van de uitgave uit 1911 (deel 1) en 1914 (deel
2), Ankh-Hermes, 1995. |
| GL |
––––, De
Geheime Leer: De synthese van wetenschap, religie en filosofie,
2 delen, Theosophical University Press Agency, Den Haag, 1988. |
| |
––––, The
Theosophical Glossary, The Theosophical Publishing Society,
Londen, 1892; facsimile editie, Theosophy Company, Los Angeles,
1990. |
| |
––––, De
Stem van de Stilte, Theosophical University Press Agency,
Den Haag, 2000. |
| |
Durant, Will, The Story of Civilization,
Deel 1, Our Oriental Heritage, Simon and Schuster, New
York, 1935. |
| |
Eliade, Mircea, A History of Religious
Ideas, Deel 1, From the Stone Age to the Eleusinian Mysteries,
vert. Willard R. Trask, University of Chicago Press, Chicago, 1978. |
| |
Ginsburg, Christian D., The Kabbalah:
Its Doctrines, Development and Literature, George Routledge
& Sons, Londen, 1925; herdrukt in The Essenes: Their History
and Doctrines, Macmillan Company, New York, 1956. |
| |
Judge, William Q., The Bhagavad-Gita
combined with Essays on the Gita, Theosophical University Press,
Pasadena, 1969. |
| |
Kanta, Katherine G., Eleusis: Myth,
Mysteries, History, Museum, vert. W.W. Phelps, The National
Museum, Athene, 1979. |
| |
Kerényi, Carl, Eleusis: Archetypal
Image of Mother and Daughter, vert. Ralph Manheim, Bollingen
Series LXV. 4, Pantheon Books, New York, 1967. |
| |
Meyer, Marvin W., red., The Ancient
Mysteries: A Sourcebook, Sacred Texts of the Mystery Religions of
the Ancient Mediterranean World, Harper & Row, San Francisco,
1987. |
| |
Mylonas, George E., Eleusis and
the Eleusinian Mysteries, Princeton University Press, Princeton,
1961. |
| |
The Mysteries: Papers from the Eranos
Yearbooks, Bollingen Series XXX . 2, Pantheon Books, New York,
1955. |
| |
Oliver, George, The History of Initiation,
Macoy Publishing and Masonic Supply Co., New York, 1923. |
| |
Pert Em Hru (Egyptisch Dodenboek),
diverse edities. |
| ET |
Purucker, G. de, De
Esoterische Traditie, vert. van een verkorte versie van
de 2de editie, Theosophical University Press Agency, Den Haag, 2001. |
| BEF |
––––, Beginselen
van de Esoterische Filosofie, Theosophical University Press
Agency, Den Haag, 1998. |
| AOF |
––––, Aspecten
van de Occulte Filosofie, Theosophical University Press
Agency, Den Haag, 1999. |
| |
Spence, Lewis, The Mysteries of
Egypt, or The Secret Rites and Traditions of the Nile, Rider
& Co., Londen, 1933. |
| |
Sūrya-Siddhānta: A Text-Book
of Hindu Astronomy, vert. Eerw. Ebenezer Burgess (en W.D. Whitney),
American Oriental Society, New Haven, 1860; herdruk, Wizards Bookshelf,
San Diego, 1978. |
| |
Theon of Smyrna, Mathematics Useful
for Understanding Plato, vert. Robert en Deborah Lawlor, Wizards
Bookshelf, San Diego, 1979. |
| |
The Vishnu Purāna, vert.
H.H. Wilson, geredigeerd door Fitz-Edward Hall, 5 delen en index,
Trübner & Co., Londen, 1864-77. |
| |
|
|