_________________

Ons onderwerp is zo uitgebreid dat we niet hebben gepoogd volledig te zijn. Maar er is genoeg gezegd om een belangstellend lezer aan te moedigen de studie van het onderwerp voort te zetten. De bewijzen voor de ingenomen standpunten zijn talloos en zullen in komende jaren talrijker worden. Zij zijn vaak genegeerd omdat ze niet pasten in het patroon van de bewaarders van de sektarische godsdienst. Maar zodra ruimere opvattingen de overhand krijgen, wat zeker het geval zal zijn bij de opgroeiende generaties van geestelijken, dan zullen deze bewijzen aan het licht worden gebracht en zal de geleidelijke ontwikkeling van het moderne Christendom uit de oorspronkelijke bronnen in de Wijsheid Godsdienst historisch worden aangetoond.
Alle godsdiensten leerden oorspronkelijk de goddelijkheid van de mens; maar deze leer werd later uit het oog verloren en in de plaats daarvan kregen we een geloofssysteem onder leiding van een hiërarchie, die voor de verlossing als voorwaarde stelde dat bepaalde leringen werden aanvaard en men aan bepaalde eisen voldeed. Het is natuurlijk onvermijdelijk en noodzakelijk dat er een organisatie bestaat, want elke geest heeft een belichaming in een of andere vorm nodig. Maar het stoffelijke geraamte van een plant verhindert haar niet te groeien en te veranderen, en de uiterlijke vorm van de godsdienst moet van eeuw tot eeuw veranderen om aan de groeiende behoeften van de menselijke geest te voldoen. Tenslotte moeten wij ook bereid zijn de aanspraken te erkennen van andere godsdiensten, waarvan de meeste ouder zijn dan het Christendom.