Ik heb altijd gedacht dat bodhisattva’s vriendelijke, meedogende
leermeesters zijn, die glans geven aan de deuren naar spirituele groei,
en ons inspireren en aanmoedigen. Er wordt gezegd dat ze toegewijd op
hun post blijven, tot wij, hun leerlingen, volledig zijn ontwikkeld
en volgroeid. In mijn verbeelding zie ik duizenden van hen, van alle
graden en niveaus, die ons helpen onszelf te zuiveren door ons te begeleiden
bij het openen van de gesloten deuren van onze geest.
Maar bodhisattva’s lijken ook op een kruising tussen vuurtorenwachters
en poortwachters, die ons helpen om belangrijke ingangen te vinden,
die in eerste instantie aan het zicht onttrokken lijken te zijn. Is
er een gastvrijer beeld dan dat van een open deur? Scholen en bibliotheken
zijn ook open poorten naar nieuwe werelden, die ons uitnodigen hun drempels
te overschrijden om onze reis van onderzoek en ontdekking voort te zetten.
Tot de schietpartij die onlangs plaatsvond aan Virginia Tech, waar een
student 32 mensen en zichzelf doodschoot, had ik niet stilgestaan bij
de enorme waarde van het dichthouden van bepaalde deuren.
De theosofische filosofie bespreekt vaak het belang van een benadering
van spirituele studies die niet gericht is op verschijnselen. Het stimuleren
van psychische ontwikkeling leidt vaak tot een pad van macht, en machtig
worden zonder mededogen is levensgevaarlijk. Macht zonder wijsheid,
kracht zonder mededogen, dragen ertoe bij dat we tegenover anderen arrogant
en neerbuigend worden. Zuiverheid is onderdeel van ons spirituele pad,
dus wanneer ik aan een leraar dacht die de deur vergrendelde, was dat
alleen om ons ervan te weerhouden innerlijke deuren te openen die niet
geschikt zijn voor onze ontwikkeling. Ik had niet veel nagedacht over
bodhisattva-leraren die gevaar buitensluiten, om ons te behoeden voor
het kwaad.
Het sterven van prof. Librescu van Virginia Tech, die door de deur
werd beschoten toen hij de ingang blokkeerde met zijn lichaam, is voor
mij een nieuw beeld van de bodhisattva-leraar. Zijn lichaam en wezen
werden letterlijk een bolwerk tegen de krachten van moordzuchtige woede
die zich explosief probeerden te ontladen op zijn studenten. Hij was
standvastig zodat zij zich in veiligheid konden brengen. In De Stem
van de Stilte vertelt H.P. Blavatsky over een beschuttende ‘Beschermmuur’
die werd gevormd door ‘de verenigde inspanningen van vele generaties
van yogi's, heiligen en adepten’ om de mensheid te omhullen en
te beschermen. Deze Roemeense overlevende van de holocaust heeft ongetwijfeld
eraan bijgedragen om deze innerlijke muur te versterken. Zijn offer
herinnert me aan de moed en opoffering van alle meedogenden, en nu vraag
ik me af welke rol ik speel, en hoe ook ik kan helpen.
In de VS waar de criminaliteit de laatste tijd is gedaald, worden dagelijks
meer dan 400 mensen vermoord. Tot ontzetting en wanhoop van hun familie
en vrienden worden meer dan 400 zielen onverwacht uit het aardse gebied
gedreven. Ook oorlogen, gruweldaden en genociden vullen het nieuws,
maar de schaal ervan maakt het voor ons moeilijker om het werkelijk
te bevatten, om ons ermee te identificeren. Het is moeilijk om ons niet
door onze emoties te laten meeslepen bij het zien van verschrikkelijke
gebeurtenissen op de televisie; maar ze kunnen ons eraan herinneren
hoe kostbaar het leven is en om dankbaar te zijn voor de vele schitterende
uitdrukkingsvormen ervan.
In het geval van Virginia Tech is het gemakkelijk om met de vrienden
en familie van de overledenen mee te leven; maar we moeten toch ook
een manier vinden om van de schutter te houden. Het is moeilijk om erover
na te denken, maar degenen die gruweldaden plegen verkeren zelf onmiskenbaar
in verschrikkelijke nood. Terwijl we hun daden kunnen verachten en veroordelen,
moeten we een manier vinden om niet henzelf te haten, anders dragen
we ertoe bij om de nachtmerrie waarin ze verzeild zijn geraakt eeuwig
te laten voortduren. Aan wat voor een spirituele uithongering moeten
moordenaars lijden om zulke daden te kunnen verrichten? En wat is nu
de gewenste reactie? Indien de schutter zichzelf niet had vermoord,
had de regering het zonder twijfel voor hem gedaan. En wat vertelt ons
dat? Wat betekent de bodhisattva-gelofte op zulke momenten? Misschien
dat het beschermen van het leven – zelfs dat van een moordenaar
– altijd een heilige daad is, en dat wij allen vele deuren bewaken.