Boekbespreking
Sarah Belle Dougherty
Helena Blavatsky, bewerkt en ingeleid
door Nicholas Goodrick-Clarke, North Atlantic Books, Berkeley, CA, 2004;
Western Esoteric Masters Series, isbn 155643457x, 220 blz., paperback.
Deze goede bloemlezing van H.P. Blavatsky’s geschriften
richt zich op haar relatie met de westerse esoterische traditie die
is belichaamd in bewegingen zoals het kabbalisme, gnosticisme, hermetisme,
neoplatonisme, en de rozenkruisers. Dr. Goodrick-Clarke is algemeen
redacteur van de Western Esoteric Masters Series, vice-voorzitter van
het Keston College in Oxford, en directeur van het Centrum voor Westerse
Esoterie aan de universiteit van Wales in Lampeter.
Het boek begint met een sympathieke inleiding over het leven, de geschriften,
de inspanningen en de nalatenschap van Blavatsky. Het eerste deel biedt
gekozen fragmenten over spiritisme en occultisme, de oude wijsheidstraditie,
geheime broederschappen, oosterse en westerse kabbala, mesmerisme, magie,
en hermetische filosofie. Het tweede deel behandelt verschillende theosofische
ideeën met een bijzondere nadruk op hun relatie tot westerse tradities:
Boeddhisme en brahmanisme, kosmologie, microkosmos en macrokosmos, evolutie,
en persoonlijke groei. Veel van het materiaal is uit Isis Ontsluierd
gehaald, het eerste boek van Blavatsky dat meer uitgebreid op westerse
onderwerpen ingaat, maar er zijn ook selecties uit De
Geheime Leer, De
Stem van de Stilte, haar Esoterische Instructies,
en verschillende artikelen. Elk hoofdstuk bevat duidelijke redactionele
aantekeningen die achtergrondinformatie geven over de zorgvuldig gekozen
passages en die goed leesbaar zijn – hoewel een verschil van lettertype
tussen de aantekeningen en de artikelen nuttig zou zijn geweest. Al
met al is het resultaat een doordachte introductie tot Blavatsky’s
intellectuele uiteenzetting van theosofie in een westerse context.