Het koninkrijk is in u, en het
is buiten u.
. . . het koninkrijk van de vader ligt over de aarde
verspreid, en de mensen zien het niet.
–
Het Evangelie naar Thomas, 3, 113
De wereld is een heilige plaats – haar pracht en schoonheid verfrissen
en hernieuwen ons, en maken een ruimer gevoel in ons wakker. Hoe benaderen
we onze heilige omgeving? De neiging om alle dingen als afgescheiden
te zien is diepgeworteld; het fundamentele inzicht van de mystiek is
echter dat alles in essentie één is en dat het maken van
een onderscheid, dat in ons denken zo’n grote rol speelt, heel
oppervlakkig is. Onderscheid maken tussen dingen is vaak nuttig en zelfs
noodzakelijk, maar besef van de achterliggende eenheid is essentieel.
Het heilige reikt tot in de kern van ons wezen, en ieder van ons heeft
de mogelijkheid om het rechtstreeks te ervaren. Dit is geen kwestie
van iets aannemen op gezag of het aannemen van een stel geloofsovertuigingen
of feiten. Het is een kwestie van ervaring gecombineerd met observatie,
in het bijzonder zelfobservatie. Westerse scholen van zelfanalyse hebben
helaas de neiging vertoond om zich te richten op het ego met zijn neurosen
en psychosen, een soort bewustzijn dat probeert het heilige te beperken
tot zijn eigen dimensies en eigenschappen. Een tegengif is om ons steeds
meer te realiseren dat alles één is, en dat ons wezenlijke
bewustzijn deel heeft aan die absolute eenheid.
Als we het zouden begrijpen, zouden we zien dat elk aspect van het leven
een uitdrukking van die achterliggende eenheid is, die haar gevolgen
uitwerkt in materie en bewustzijn. We vinden het gemakkelijk om de harmonie
in de natuur en de mensheid als heilig te zien, maar hoe zit het met
chaos, conflicten en vernietiging? We hebben de neiging ons door middel
van taal, gedachtepatronen, ideologieën en selectief bewustzijn
te distantiëren van rechtstreekse ervaring, zowel innerlijk als
uiterlijk. We maken indelingen van het bestaan in categorieën en
systemen: goed en slecht, positief en negatief, hoog en laag, waar en
onwaar. Maar de werkelijkheid – alomvattend en absurd, mysterieus
en onuitsprekelijk – blijft ongetemd, en dringt soms binnen in
ons alledaagse bewustzijn, waar het de zelfgenoegzaamheid verstoort.
We kunnen ons openstellen voor de onbeschrijflijke werkelijkheid door
afstand te nemen van diepgewortelde psychische gewoonten, en ons meer
bewust te worden van elk moment wanneer het er is.
Het heilige bestaat in de natuur, in ons hart, en in ieder mens die
we ontmoeten. De sleutels om het in het menselijke leven tot uitdrukking
te brengen zijn liefde, mededogen, empathie en vriendschap. We hebben
geen nieuwe religies of dogma’s nodig, noch het opnieuw opleggen
van dogmatisch denken, vaste gebruiken, praktijken of moraliteit –
wat hun voordelen misschien ook zijn. Wat nodig is, is het toepassen
van liefde in de praktijk van het dagelijks leven, het verruimen van
de kring waarmee we ons identificeren. We worden ons meer bewust van
het heilige in ons leven door zelfopgelegde grenzen te overstijgen,
door te proberen in praktijk te brengen wat we geloven, en door onszelf
open te stellen voor dat wat meer omvat dan ons ego-zelf.
Het koninkrijk van God is inderdaad in ons en buiten ons, maar voor
het grootste gedeelte zien we het niet. Laten we proberen de eenheid
in het hart van het zijn tot uitdrukking te brengen in onze omgang met
de vele heilige bewoners van onze wereld – onze familie, buren,
medewerkers, vrienden en vreemden, dieren en planten – op praktische
en concrete manieren. Laten we minder aandacht besteden aan ideologieën,
en meer aan meedogend handelen en bewust leven. Elke dag, elk moment,
is een waardevolle kans. Naarmate ons hart zich verruimt, zullen zelfingenomenheid
en exclusieve zienswijzen op een natuurlijke wijze wegvallen, en zal
het heilige zich in menselijke aangelegenheden steeds verder openbaren.